Zoeken
  • Dirk van Guztini Di Vini

WELKE BUBBELS ? FRANCIACORTA , CAVA OF PROSECCO

Bijgewerkt op: 22 jan.

Ontdek Franciacorta: Een fantastische mousserende wijn uit Italië

Franciacorta is een geweldige bubbel die je zeker eens moet proeven! Als je een mousserende wijn drinkt uit Italië is de kans heel groot dat je te maken hebt met een prosecco. Maar er is ook een Italiaanse mousserende wijn die meer weg heeft van champagne! Het is Franciacorta, een mousserende wijn uit de Noord-Italiaanse regio Lombardije, tussen Milaan en Verona. Al jaren wordt hier op hoog niveau gewerkt aan een heel interessante bubbel die in België helaas nog vrij onbekend is. In dit artikel vertel ik graag wat meer over Franciacorta. Misschien wordt je ook fan!



De regio Franciacorta

De regio Franciacorta is een heuvelachtig gebied dat ligt aan het Iseo meer. Deze ligging maakt de regio perfect voor de productie van vooral mousserende wijn: de zomers blijven door de invloed van het water relatief koel en de winters zijn mild. Tijdens de ijstijd baande een enorme gletsjer zich een weg door het gebied en woelde daarbij alle gesteente om die het op zijn weg tegenkwam. Daarbij is veel kalkrijk gesteente achtergebleven dat perfect geschikt is voor de wijnbouw.

De druivenrassen die je in de Franciacorta-regio veel tegenkomt en die mogen worden gebruikt bij de productie van Franciacorta zijn Chardonnay, Pinot Nero en en Pinot Bianco. Pinot Bianco is een druivenras dat specifiek is voor Franciacorta en die je in bijvoorbeeld champagne niet tegenkomt. Volgens de voorschriften worden de druiven in de regio met de hand geplukt.



Traditioneel of toch niet helemaal?

Franciacorta is bijzonder omdat het net als champagne gemaakt wordt volgens de méthode Traditionelle, dus met een tweede gisting op fles, wat een kostbare methode is om mousserende wijn te maken. In Italië noemt men deze methode de Metodo Classico. Daar komt in het geval van Franciacorta nog eens bij dat de wijn minimaal 18 maanden moet rijpen.

Super traditioneel is de Franciacorta echter niet want deze mousserende wijn wordt pas sinds de jaren ’60 gemaakt. Wijnmaker Berlucchi begon toen in de Franciacorta regio te experimenteren met mousserende wijn. Inmiddels hebben vele wijnmakers in de regio zijn voorbeeld gevolgd en worden er topklasse mousserende wijnen gemaakt.




Franciacorta en Denominazione di Origine Controllata e Garantita (DOCG)

In 1995 werd aan Franciacorta de DOCG-status toegekend. Dit is een keurmerk dat garandeert dat de wijn aan zeer hoge kwaliteitskenmerken voldoet. Sterker nog: hoger dan DOCG kan een wijn in Italië niet krijgen. Voorbeelden van eisen die worden gesteld aan het keurmerk zijn:

  • de geografische afbakening van de plek waar de druiven verbouwd mogen worden

  • druiven moeten met de hand worden geplukt

  • er mogen alleen druiven van de rassen Chardonnay, Pinot Nero en Pinot Bianco worden gebruikt

  • alleen de klassieke methode mag worden gebruikt bij de productie van Franciacorta



Verschillende soorten Franciacorta

Zoals gezegd wordt Franciacorta gemaakt volgende de traditionele methode. Een van de onderdelen van deze methode is de gisting op de fles. Als deze rijping op de fles langer duurt proef je dat de gistcellen tijdens het rijpingsproces uiteen zijn gevallen. Hierdoor ontstaat een smaak van brioche en brood. Ook worden de bubbels vaak wat subtieler en kleiner. Om te zien hoe lang een fles heeft gelegen kan je kijken naar het etiket op de fles. Je treft de volgende aanduidingen aan:

  • Brut: Deze benaming ken je waarschijnlijk wel van andere mousserende wijnen. In het geval van Franciacorta betekent de term dat de wijn minimaal 18 maanden op fles gegist heeft.

  • Satèn: Dit een unieke benaming die alleen bij Franciacorta voor komt. Het betekent in de eerste plaats dat de wijn is gemaakt met uitsluitend witte druiven Chardonnay en Pinot Bianco. Ook heeft de wijn wat minder druk op de fles, waardoor de wijn minder prikkelend is op de tong. De gisting op de fles is minimaal 24 maanden.

  • Rosé: Ook dit is een bekende naam in de wijnwereld die je vast al kent. Wat bijzonder is dat bij een Franciacorta de wijn minimaal 24 maanden op fles heeft gerijpt.

  • Millesimato: Dit is een fles met druiven die in één jaar zijn geoogst. Hierdoor is het mogelijk om de (weers)invloeden van dat specifieke jaar in de wijn te proeven. Als je deze term op een fles Franciacorta tegenkomt heeft hij minimaal 30 maanden op fles gegist.

  • Riserva: Ben je fan van mousserende wijn die heel lang heeft gegist op de fles? Ga dan voor een Riserva! Deze wijn heeft maar liefst 60 maanden op fles gegist.




Tip: bij ons in the shop of online kan je terecht voor het merk Berlucchi


CAVA

Cava is net zoals champagne, Franciacorta en prosecco erg feestelijk, vaak is cava wijn van goede kwaliteit doordat hij volgens de traditionele methode (waarover later meer) wordt gemaakt en daar komt nog bij dat cava vaak erg betaalbaar is in vergelijking met andere bubbels. Als je gaat proeven is het wel handig als je iets meer over de achtergrond weet. Wat is goede cava? Veel mensen kennen wel de aanduiding ‘cava brut’ of de hele bekende cava van de wijnhuizen Freixenet of Codorníu. Maar er is nog veel meer te ontdekken! Ik neem je graag mee in de wereld van deze interessante Spaanse mousserende wijn.

de basics van Cava

  • Cava is een mousserende wijn. Dat betekent dat je de feestelijke belletjes in de wijn hebt die je ook in Champagne terugziet.

  • Een andere basic is dat cava altijd in Spanje wordt geproduceerd, vooral aan de noord-oostkant van Spanje in de buurt van Barcelona. Deze regio heet de Penedes-regio en hier komt ongeveer 90% van alle cava vandaan. Grofweg 80 producenten produceren hier hun wijn. De belangrijkste cavastad is Sant Sadurní d’Anoia. Maar er zijn nog zeven andere regio’s in Spanje waar cava gemaakt mag worden.

  • Macabeu in combinatie met Xarel·lo en Parellada zijn de belangrijkste druiven waarmee cava gemaakt wordt. Macabeu zorgt voor fruit en frisheid en Parellada zorgt voor aroma en zuur. Xarel·lo is de druif die zorgt voor een mooie structuur. Naast deze Spaanse druiven mogen ook Franse druivenrassen zoals Chardonnay en Pinot Noir worden gebruikt voor de productie van cava wijn.




Cava betekenis: wat betekent cava precies?

De betekenis van ‘cava’ in het Catalaans is ‘kelder’. Dit verwijst naar de kelders waarin de wijn ligt te rijpen. De achtergrond daarvan kan je terugvinden in de geschiedenis. Cava wijn wordt geproduceerd sinds het jaar 1872. In die periode werd in de Penedes-regio de wijnoogst vernietigd door een plaag. Voor een wijnboeren was dit een enorme ramp.

Een inventieve wijnmaker, Josep Ravebtos, wist deze dramatische situatie om te buigen in een prachtig succesverhaal. Hij nam een voorbeeld aan de mousserende wijn uit de Franse champagnestreek (je weet wel, die plek waar ze hun mousserende wijn in kelders bewaren!) en plantte witte druivenrassen aan, waarmee hij champagne probeerde na te volgen.

Doordat er in die periode een handelsoorlog plaatsvond tussen Spanje en Frankrijk werden er enorme importtarieven gerekend op champagne. De oplossing? De mousserende wijn van Josep Raventòs. Zijn stap bleek een schot in de roos en al snel volgden andere wijnboeren in de regio.


Cava categorieën

  • Brut nature: Geen suiker toegevoegd. (Dus écht heel droog)

  • Extra brut: Maximaal 6 gram suiker per liter toegevoegd. (IETS minder droog dan brut nature, maar nog steeds heel erg droog)

  • Brut: Maximaal 15 gram suiker per liter toegevoegd. (Suiker is toegevoegd om de balans met zuur te bereiken) Dit is duidelijk de meest populaire categorie: ongeveer 50% van alle cava is brut.

  • Extra seco: Tussen de 12 en 20 gram suiker per liter toegevoegd. (Balans gaat langzaam richting fruitig karakter)

  • Seco: Tussen de 17 en 25 gram suiker per liter toegevoegd. (Nog een klein stapje richting fruitig karakter, maar meestal nog niet te nadrukkelijk)

  • Semiseco: Tussen de 35 en 50 gram suiker per liter toegevoegd. (Hier merk je duidelijk meer zoetheid)

  • ·Dulce: Meer dan 50 gram suiker per liter toegevoegd. (Zoet! Te gebruiken als dessertwijn)



Op naar de top

De Spanjaarden doen er alles aan om ervoor te zorgen dat cava een ‘premium’ imago krijgt. Daarom is er een nieuwe classificatie in het leven geroepen: “Cava de Paraje Calificado” (CPC). Deze variant is geproduceerd uit druiven die uitsluitend van één wijngaard komen. Deze eisen zijn nóg strenger dan aan die aan de gran reserva worden gesteld: zo moet hij minstens 36 maanden rijpen. Ook moet de wijn minstens 10 jaar oud zijn.

Het mooie van deze categorie is ook dat je deze cava niet alleen kan uitzoeken op het merk, maar op de specifieke plek waar de druiven zijn geoogst. Dat geeft de producent de mogelijkheid zich te onderscheiden. Ongeveer zoals de Fransen dat doen met het ‘chateau’ principe.

UPDATE: Wat de top betreft, is er intussen ook Corpinnat. Corpi-wat? Corpinnat is de merknaam voor een samenwerking van wijnproducenten van hoge kwaliteit uit Penèdes, opgericht in 2016 die zich hebben gedistantieerd van DO Cava in 2019.


Tijd is ook een belangrijk ingrediënt

Als je een een fles cava koopt weet je zeker dat deze minstens 9 maanden (joven) op de fles heeft gerijpt. De kans is dus groot dat je iets van dit gistcontact terug kan proeven. En hoe langer de wijn in de fles heeft gerijpt, hoe meer contact met het gist en dus hoe meer van die heerlijke briochesmaak. Wat ook helpt is dat de fruitige smaken verminderen in de loop van de tijd. In tegenstelling tot bijvoorbeeld prosecco, die geen gistcontact en rijping heeft, heeft cava wat mij betreft dus wat meer diepgang in de smaak.

Een ander voordeel van rijping in de fles is dat gedurende het rijpen een mooiere mousse (bubbel) wordt gevormd. Voor mij voegt een levendige bubbel in de mousserende wijn echt iets toe aan de beleving. Bij prosecco tref je dat in mijn ervaring toch minder aan dan bij cava.


Wat is het verschil tussen cava en prosecco?

Een belangrijk verschil is de smaak en de aroma's: cava en champagne worden van verschillende druivenrassen gemaakt (Cava: Macabeu, Parellada en Xarel-lo. Prosecco: Glera) wat een andere wijn oplevert. Processo is typisch erg fruitig en bloemig terwijl cava meer citrus en complexiteit heeft. In cava valt vaak wat meer te ontdekken dan in prosecco. Een ander opvallend verschil is dat cava wordt geproduceerd volgens de traditionele methode en prosecco volgens de charmat methode. Dat betekent dat bij prosecco de bubbels kunstmatig worden toegevoegd, terwijl bij cava de bubbels op natuurlijke wijze in de fles ontstaan. Cava heeft daardoor meer en fijnere bubbels dan prosecco.

www.guztinidivini.be


17 weergaven0 opmerkingen

Recente blogposts

Alles weergeven